રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ 2024 : અબુલ કલામ આઝાદના કાર્યોને યાદ કરવાનો દિવસ

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ ભારતમાં દર વર્ષે ઉજવવામાં આવે છે અને શિક્ષણની પરિવર્તનશીલ શક્તિ અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણને બધા માટે સુલભ બનાવવા માટે જરૂરી ચાલુ પ્રયત્નોની હિમાયત કરવા માટે એક મંચ તરીકે સેવા આપે છે. સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ શિક્ષણ મંત્રી અને અગ્રણી શિક્ષણશાસ્ત્રી મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદના સન્માનમાં દર વર્ષે 11 નવેમ્બરના રોજ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

આ દિવસે અબુલ કલામ આઝાદની જન્મજયંતિનું સન્માન કરવામાં આવે છે, મૌલાના આઝાદને તેમના અમૂલ્ય યોગદાન માટે 1992 માં મરણોત્તર ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર, ભારત રત્નથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા.

ભારત સરકારે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદના યોગદાનની યાદમાં સપ્ટેમ્બર 2008માં 11 નવેમ્બરને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.

અબુલ કલામ આઝાદ, 18 નવેમ્બર, 1888 ના રોજ જન્મેલા, સ્વતંત્રતા સેનાની, શિક્ષણવિદ, વિદ્વાન અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા હતા. તેમણે ઓલ ઈન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર ટેકનિકલ એજ્યુકેશન (AICTE) અને યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) જેવી સર્વોચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી.

વધુમાં, તેમણે દેશની પ્રથમ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નૉલૉજી, IIT ખડગપુરની પણ સ્થાપના કરી, અને તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ, ભારતીય સાંસ્કૃતિક સંબંધો (ICCR), કાઉન્સિલ ઑફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR), સાહિત્ય અકાદમી, લલિત કલા અકાદમી, સંગીત નાટક. અકાદમી અને ઘણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સહિતની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

આઝાદે ગ્રામીણ ગરીબો અને છોકરીઓને શિક્ષિત કરવા, પુખ્ત સાક્ષરતા, સાર્વત્રિક પ્રાથમિક શિક્ષણ અને માધ્યમિક શિક્ષણના વૈવિધ્યકરણ અને સ્વતંત્ર ભારતમાં વ્યાવસાયિક તાલીમ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.

મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદે ભારતની શિક્ષણ પ્રણાલીને નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત કરી હતી, તેથી આ દિવસ શિક્ષણના મહત્વને મૂળભૂત અધિકાર અને સામાજિક પ્રગતિ તરીકે યાદ અપાવે છે.

આ દિવસ ભારતના ભવિષ્યને ઘડવામાં શિક્ષણના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડે છે. ભારત સરકાર મજબૂત શિક્ષણ માળખાના નિર્માણ માટે સમર્પિત છે જે વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે અને રાષ્ટ્રને પ્રગતિ તરફ લઈ જવા માટે યુવાનોને સશક્ત બનાવે છે.